چین

PM:12:37:30/08/2018
دۆسیە: ئینسکلۆپیدیا-دەوڵەتەکان


یه‌كه‌ی دروستكردنی ئینسكلۆپیدیا
بۆردی ئه‌كادیمی ناوه‌ندی چاوی كورد

ناو: كۆماری چینی میللی.

كورتكراوه‌ی ناو: چین.

پایته‌خت: په‌كین.

زمانی فه‌رمی: مه‌ندرێنی(چینی).

سیسته‌می سیاسیی: كۆماری.

به‌رواری سه‌ربه‌خۆیی: 1/10/1949 دامه‌زراندنی كۆماری چینی میللی ڕاگه‌یه‌نرا.

دراو: یوان.

 

جوگرافیا

شوێن: چین ده‌كه‌وێت باشوری ڕۆژهه‌ڵاتی ئاسیاوه‌، له‌باكوره‌وه‌: مه‌نگۆلیا، ڕووسیا، كازاخستان، كه‌رگیزستان ده‌بنه‌ هاوسنوری، له‌ ڕۆژئاواوه‌: تاجیكستان، ئه‌فغانستان، پاكستان، هیندستان، نیپاڵ، بۆتان، میانمار. له‌باشوره‌وه‌: لاوس، ڤێتنام، ده‌ریای باشوری چین، له‌ڕۆژهه‌ڵاتیشه‌وه‌، ده‌ریای ڕۆژهه‌ڵاتی چین، ده‌ریای زه‌رد، كۆریای باكور، ڕووسیا، سنوره‌كانی پێك دێنن.

ڕووبه‌ر: 9.596.960 كیلۆمه‌تری چوارگۆشه‌یه‌.

سه‌رچاوه‌ی سروشتی: پترۆڵ، گازی سروشتی، یۆرانیۆم، خه‌ڵوز. سه‌رباری چه‌ندین كانزای تر، له‌وانه‌: ئاسن، مه‌نگه‌نیز، مس، قوڕقوشم، زه‌نك. چین خاوه‌نی وزه‌یه‌كی گه‌وره‌ی ئاوییه‌ كه‌به‌یه‌كه‌م وزه‌ی گه‌وره‌ داده‌نرێت له‌سه‌رئاستی جیهاندا.

كه‌شوهه‌وا: به‌گوێره‌ی پانتایی و ڕووبه‌ری فراوانی خاكه‌كه‌ی له‌جێگه‌یه‌كه‌وه‌ بۆ جێگه‌یه‌كی تر كه‌شوهه‌وار ده‌گۆڕێت. به‌ڵام به‌شێوه‌یه‌كی گشتی له‌نێوان كه‌شوهه‌وای مه‌داری و نیمچه‌مه‌داریدایه‌. وێڕای جیاوازی پله‌ی گه‌رمی له‌نێوان باكور و باشوری وڵاته‌كه‌دا.

 دانیشتوان

 ژماره‌: 1.355.692.576 كه‌س(مه‌زنده‌ی 2014).

ڕێژه‌ی گه‌شه‌: 0.44% (مه‌زنده‌ی 2014).

دابه‌شبوونی نه‌ژادیی: نه‌ته‌وه‌ی هان ژماره‌ی گه‌وره‌ی دانیشتوان پێكدێنن. ڕێژه‌یان ده‌گاته‌ 91.9%ی كۆی دانیشتوانی وڵاته‌كه‌. ئه‌و ڕێژه‌ بچوكه‌ی تریش كه‌ده‌مێنێته‌وه‌، له‌نێوان نه‌ته‌وه‌ بچوكه‌كانی وه‌كو ئیگۆر، چوانگ، دابه‌ش ده‌بێت.


ئاین: ئاینی سه‌ره‌كی دانیشتوانی كۆنفۆشیۆسیه‌، چه‌ند ئاینێكی تریش به‌ڕێژه‌ی كه‌م هه‌ن، وه‌كو: ئیسلام، مه‌سیحی، بودایی.

ئابوری

كۆی به‌رهه‌می ناوخۆ: 9.33 تریلیۆن دۆلار.

كۆی داهاتی تاك: 9800.

ڕێژه‌ی گه‌شه‌: 7.7%.

ڕێژه‌ی بێكاریی: 4.1%.

ڕێژه‌ی هه‌ڵئاوسان: 2.6%.

قه‌رزی ده‌ره‌كیی: 863.2 ملیار دۆلار.

گرنگترین به‌رهه‌م: برنج، دانه‌وێڵه‌، په‌تاته‌، كانزا، خه‌ڵوز، پۆڵا، جلوبه‌رگ، ئامێری كاره‌بایی و ئه‌لیكترۆنی، ئامێری جۆراوجۆر، چه‌ك.


پێدراوه‌ ئابوورییه‌كان به‌گوێره‌ی ساڵی 2013ن.

 


ئه‌م بابه‌ته 336 جار خوێنراوه‌ته‌وه‌‌

بابەتەکانی تری نوسەر