تیرۆر لەدواى ئیسلام فاروقى

دەزگاى ئاسایشى ئەفغانستان لە ڕاگەیەنراوێکدا، ڕایگەیاندووە کە"عەبدوڵا ئۆرکەزى" ناسراو بە "ئیسلام فاروقى" ڕابەرى دەوڵەتى ئیسلامى ویلایەتى خوراسان (کە لقێکى ڕێکخراوى داعشە) لەگەڵ 19 کەسى تر لە هاوکارەکانى، لەوانە: (قارى زاهید و سەیفوڵا ناسراو بە ئەبو تەڵحەى پاکستانى) لە ئۆپەراسیۆنێکى ئامانجدار و ئاڵۆز، دەستگیر کردوون.
PM:06:08:06/04/2020
دۆسیە: تیرۆرناسی
كەیسی تیرۆر لە ئەفغانستان لەدوای دەستگیركردنی" ئیسلام فاروقی" ئەمیری داعش لە ویلایەتی خۆراسان چۆن دەگۆڕێت؟

حسێن ئیحسانی
توێژەر لە پەیمانگای ستراتیژیی ئەفغانستان


ئەندامی باڵای سەنتەری توێژینەوەی سیاسی لەكابوڵی پایتەختی ئەفغانستان، تایبەت بۆ چاوی كورد دەنوسێت


 سەرەتا

دەزگاى ئاسایشى ئەفغانستان لە ڕاگەیەنراوێکدا، ڕایگەیاندووە کە"عەبدوڵا ئۆرکەزى" ناسراو بە "ئیسلام فاروقى" ڕابەرى دەوڵەتى ئیسلامى ویلایەتى خوراسان (کە لقێکى ڕێکخراوى داعشە) لەگەڵ 19 کەسى تر لە هاوکارەکانى، لەوانە: (قارى زاهید و سەیفوڵا ناسراو بە ئەبو تەڵحەى پاکستانى) لە ئۆپەراسیۆنێکى ئامانجدار و ئاڵۆز، دەستگیر کردوون.

هەروەها لە ڕاگەیەنراوەدا هاتووە: دەزگاى ئاسایشى نەتەوەیى ئەفغانستان، شێوازێکى تازە و گشتى گرتۆتە بەر کە، سەرکردە سەرەکییەکانى تۆڕە تیرۆریستییەکان و نێودەوڵەتییەکان کە دەبنە هەڕەشە لەسەر ئاسایشى نیشتیمانى ئەفغانستان، دەکرێنە ئامانج.

پرۆسەكە ئاڵۆزە

 

دەستگیرکردنى "ئیسلام فاروقى" شەشەمین ڕابەرى ئیسلامى ویلایەتى خوراسان، لەلایەن دەزگاى ئاسایشى نیشتیمانى ئەفغانستان، هەتاوەکو ئێستا ئاڵۆز و ناڕوون ماوەتەوە.

هێشتا دیار نییە چۆن و لە چەند ماوەدا ئەو ئۆپەراسیۆنە ئەنجام دراوە؟ بەڵام پرسیارى سەرەکى ئەوەیە کە دەستگیرکردنى، چى گۆڕانکارییەک لەسەر ئاستى ڕابەرایەتى ڕێکخراوى دەوڵەتى ئیسلامى ویلایەتى خوراسان دروست دەکات.

ئەم بابەتە هەوڵ دەدات، وەڵامى ئەو پرسیارە بداتەوە کە لەدواى "ئیسلام فاروقى" چى گۆڕانکارییەک لەسەر پێکهاتەى ڕابەرایەتى و ڕێکخراوەیى و ستراتیژەکانى ئایندەى دەوڵەتى ئیسلامى ویلایەتى خوراسان دروست دەکات.

بەشێوەیەکى گشتى، ڕێکخراوى دەوڵەتى ئیسلامى ویلایەتى خوراسان لە ساڵى 2015 لەدواى ئەوەى دەوڵەتى ئیسلامى لە عێراق و شام گەیشتە ئەوپەڕى هێز و دەسەڵاتى خۆى، بە ڕابەرایەتى "عەبدولڕەئوف خادەم" بەیعەتیان بە "ئەبوبەکر بەغدادى" ڕاگەیاند.

هەوڵەكانی داگیركردنی ناوچەكانی ئەفغانستان

ئەم گروپە، بە داگیرکردنى ناوچەکانى "ئاچین و نازیان و کوت" بەدواى ئەوەوە بوون بۆ ئەوەى بتوانن سەرەتا دەست بگرن بەسەر ویلایەتى نەنگەرهارى ئەفغانستان و پاشان دەسەڵاتى ویلایەتەکەیان لە ناوچەکانى خوراسان کە وڵاتەکانى ئەفغانستان و ئۆزبەکستان و تاجیکستان و ئێران لەخۆ دەگرێت، فراوان بکەن.

بەڵام لەهەمان ساڵدا "عەبدولڕەئوف خادەم" لەلایەن هێرشى هێزى ئاسمانیى سوپاى ئەفغانستان، کوژرا.

دوا ئەو:(حافز سەعید،عەبدولحەسیب لوگەرى، ئەبو سەعید باجورى و ئەبوبەکر خوراسانى) یەک لەدواى یەک، لەدواى عەبدولڕەئوف خادەم، ڕابەرایەتى و سەرکردایەتى دەوڵەتى ئیسلامى لە ویلایەتى خوراسانیان کردووە.

لە کۆتاییدا، ئیسلام فاروقى، لەساڵى 2019 دا، بەهۆى بێ توانایى ئەبوبەکر خوراسانى لە بەڕێوەبردنى ئەم ڕێکخراوە، بوو بە ڕابەرى لقى خوراسانى دەوڵەتى ئیسلامى.


دوو شێوازی ڕابەرایەتی

 

لەناو گروپە جیهادییەکانى سەردەمدا، بابەتى پێکهاتەى ڕابەرایەتى، بە دیاردەیەکى زۆر گرنگ هەژمار دەکرێت. لەڕووى پێکهاتەى ڕێکخراوەییەوە، دوو شێوازى جیاواز لەناو گروپە جیهادیى و توندڕەوەکاندا هەیە. یەکەمیان ڕابەرى ناوچەیى. ئەوى تریان ستراتیژى ناوچەیى.

لە شێوازى ستراتیژى ناوچەییدا، ڕێکخراوى جیهادیى، جەخت لەسەر ستراتیژێکى دیاریکراو دەکات کە هەرجۆرە گۆڕانکارییەک لە زنجیرەى قۆناغەکانى ڕێکخراودا، گۆڕانکارى لە ستراتیژیەتى گشتى ڕوو نەدات.دەتوانین ئەم شێوازە لە ڕێکخراوى داعشدا ببینین.

لەگەڵ ئەوەى هەریەک لە ڕابەرەکانى داعش کە:(ئەبوحەمزەى موهاجیر، ئەبو عومەر بەغدادى، ئەبوبەکر بەغدادى و ئەبو ئیبراهیم هاشمى قوڕەیشى) بوون، یەک لە دواى یەک، کوژران وپاشان ڕابەرى تر جێگاى گرتوونەتەوە، بەڵام ستراتیژ و ئامانجەکانى داعش کە دامەزراندنى خەلافەتى ئیسلامى بوو، هەر وەکو خۆى ماوەتەوە و ڕابەرە تازەکان، یەک ستراتیژى دیاریکراویان گرتۆتە بەر.

هەتاوەکو ئێستاش (لەسەر سنوورەکانى هەرێمى کوردستان و عێراقدا)، لەلایەن داعشەوە، هێرش و چالاکییەکانیان بەردەوامە و دەزگاکانى ئاسایشى عێراق، جارجارە ڕووبەڕوى هەڕەشەکانى داعش دەبنەوە.

ڕابەرایەتی ناوچەیی

 

لە شێوازى ڕابەرى ناوچەییدا، بارودۆخەکە جیاوازە. ڕێکخراوە جیهادییەکان کە جەخت لە ڕابەر دەکەنەوە، تەمەنێکى کورتیان هەیە. لێرەدا، مردنى ڕابەر، بەواتاى مەرگى ڕێکخراوەکە دێت. پاڵپشتى سەرەکى لەم جۆرە ڕاکخراوانەدا، لەسەر جێبەجێکردنى فەرمانەکانى ڕابەر دەوەستێت.

هەرکاتێ ڕابەر بمرێ یان لەناو بچێ، ئەوا ڕێکخراوەکە تووشى بۆشایى ڕابەر دەبێتەوە و، فەرماندە ناوەندییەکان و شەڕکەرە پلە نزمەکانیش دەکەونە بەر کاریگەریى نەبوونى ڕابەر. ئەو بابەتە، سەبارەت بە دەوڵەتى ئیسلامى ویلایەتى خوراسان، ڕاستە.

مەرگی ڕابەرەكان و چارەنوسی ڕابەرایەتی ناوچەیی

لەگەڵ ئەوەى عەبدولڕەئوف خادەم بەدواى ئەوەوە بوو کە دەوڵەتى ئیسلامى لە ناوچەى خوراسان، بەرفراوان بکات، بەڵام لەپاش مەرگى هەر ڕابەرێک، ئەو ئامانجە بچوکتر بۆتەوە و گۆڕانکارییەکى بەرچاو لە شێوازى جەنگ و چالاکییەکانیان، دەبینرێت، بەجۆرێک کە، هەموو چالاکییەکانى دەوڵەتى ئیسلامى ویلایەتى خوراسان، سنووردار بووە و چڕ بۆتەوە لە چوارچێوەى هەردوو ناوچەى بچووک لە باشوورى نازیان و ئاچین لە ئەفغانستان. وا دەردەکەوێت کە بە نەمانى ئیسلام فاروقى، گروپى داعش لە ویلایەتى خوراسان لە ئەفغانستان، زیاتر لە جاران لاواز ببێت.

 

چارەنووسى شەڕکەرەکانى پلە نزمەکان لەو گروپانەى کە ڕابەرایەتى ناوچەیى پەیڕەو دەکەن، جیاوازە. زۆربەى ئەو کەسانەى کە پەیوەست بوون بە داعشەکانى لقى خوراسان، بەهۆکارى مادى و ئابوورى، بەتەواوى لە گروپەکانى پێشوو (لەشکرى تەیبە، تۆڕى حەقانى و بزتنەوەى تاڵیبانى پاکستانى) جیا ببوونەوە.


سێ ئەگەری گرنگ

سێ ئەگەرى جیاواز هەیە سەبارەت بە چارەنووسى شەڕکەرە پلە نزمەکان:

ئەگەرى یەکەم: گەڕانەوەیە بۆ ژیانى ئاسایى.
ئەگەرى دووەم: پەیوەستن بە گروپە تیرۆریستى و شەڕەکەرەکانى تر.
ئەگەرى سیهەم: خۆڕادەستکردنە بە هێزەکانى ئاسایشى ئەفغانستان.


 

بەپێى ئەوەى کە لە ڕابردوودا ڕوویان داوە، ئەگەرى دووەم و سێهەم، زیاتر بەرچاو کەوتووە. زۆربەى شەڕکەرەکانى داعشى لقى خوراسان، پەیوەندییان بە گروپەکانى ترى وەکو تۆڕى حەقانى کردووە، یانش خۆیان ڕادەستى هێزەکانى ئاسایشى ئەفغانستان کردووە.

دواجار

 

بە دەستگیرکردنى ئیسلام فاروقى، شەشەمین ڕابەرى داعشى لقى خوراسان، وا پێدەچێ کە تەمەنى ئەم گرووپە، کۆتایى پێهاتبێت. ئەم ڕووداوە لەوانەیە سروشت و گرنگیى ئاشتەوایى و شەڕ لە ئەفغانستان بگۆڕێت.

زۆربەى توێژەرەکان لەو بڕوایەدا بوون کە، بەهۆى ئاشتەوایى لەنێوان تاڵیبان و دەوڵەتى ئەفغانستان، ئەندامە ناڕازییەکانى گروپى تاڵیبان، بچنە نێو ڕێزەکانى داعشى لقى خوراسانەوە و داعشى خوراسان، ببێتە هەڕەشەیەکى مەترسیدارتر بۆ دەوڵەتى ئەفغانستان. لاوازبوونى ڕێکخراوى داعشى لقى خوراسان لە لایەک و نەمانى ڕابەرەکەیان لەلایەکى ترەوە، ترسى خستۆتە نێو شەڕەکەرەکانى پلە نزمەکان و فەرماندە نێوەندییەکانەوە و سەرلێشێوانێک لەنێوان هێزە ناڕازییەکانى تاڵیبان دەبینرێت و داهاتووى خۆیان بە لاوازى و پێگەى لەق دەبینن.



ئه‌م بابه‌ته 930 جار خوێنراوه‌ته‌وه‌‌

بابەتەکانی تری نوسەر