ڕادیۆی كوردی قاهیرە

PM:11:13:18/05/2020
دۆسیە: ئینسکلۆپیدیا - حیزب و رێکخراوەکان


یه‌كه‌ی دروستكردنی ئینسكلۆپیدیا
بۆردی ئه‌كادیمی ناوه‌ندی چاوی كورد

بەدەستپێشخەری سەرۆكی ئەو كاتەی میسر "جەمال عەبدولناسر" ڕۆژی 1/6/1957 بەشی كوردی ڕادیۆی قاهیرە دەستی بە پەخشی بەرنامەكانی كرد و بەفەرمی كرایەوە.

سەرەتا بارەگای ڕادیۆكە لە سەرەتای شەقامی "الشریفین" لەناوەڕاستی قاهیرە بوو. دواتر لەساڵی 1963 گوازرایەوە بۆ ئەپارتمانی "ماسبیرۆ". ئەو دەم پەخشی ڕادیۆكە ڕۆژانە یەك كاتژمێربوو لە چوار تاكو پێنجی دوای نیوەڕۆ.

ڕادیۆیكوردی لەو كاتەدا ئەم بەرنامانەی پێشكەش دەكرد:

وێژەو هۆزانی كوردی، شیكردنەوەی ڕووداوەكان، داواكاری بیسەران، گۆرانیی كوردی، هەواڵی سیاسی، نامەی گوێگران، مێژووی كورد، هونەر و ڕۆشنبیری كوردی، تۆو بەختت... هتد.

ڕادیۆكە بە خوێندنەوەی "قورئانی پیرۆز" دەستی پێدەكرد، پاشان سرودی ئەیڕەقیب، پەخشی ڕادیۆكە ئەم ناوچانەی دەگرتەوە: عێراق، ئێران، سوریا، لوبنان، ئەرمینیا، بەشێك لەیەكێتی سۆڤیەت، ئەردەن، میسر.

نامەی گوێگران و بیسەران بەشێوەیەكی چڕ وپڕ دەگەیشتە ڕادیۆكە، كوردانی سوریا و عێراق و ئێران، ئەرمینیا و جۆرجیا و ئەردەن، لوبنان، ئەیوبییەكانی میسر ببونە گوێگری ڕادیۆكە و نامەیان ئاراستە دەكرد.

بەهۆی ئەوەی نامەیەكی زۆر دەگەشتە ڕادیۆكە، دەستەی كارگێڕی ڕادیۆكە ناچاربوو بەرنامەیەكی تایبەت دابنێت بۆ وەڵامدانەوەی نامەكان بەناوی "نامەی بیسەران"تیایدا وەڵامی پرسیار و داواكارییەكانی گوێگرانی ڕادیۆكە دەدرایەوە.

لەكاتی خۆیدا كردنەوەی ڕادیۆكە هەرایەكی گەورەی لەناوچەكەدا لێكەوتەوە. ڕۆژنامەكانی عێراق و ئێران و توركیا بەتوندی هێرشیان دەكردە سەر سەرۆكی ئەوكاتەی میسر" جەمال عەبدولناسر".

خۆڕاگری "جەمال عەبدولناسر" وایكرد ئەو وڵاتانە دەستبەرداری هێرشەمیدیاییەكانیان ببن، پەنا بەرنە بەر كەناڵە فەرمی و دیپلۆماتییەكان تاكو میسر ناچار بكەن ڕادیۆكە دابخات.

لەم سۆنگەیەوە باڵیۆزەكانی "ئێران، عێراق، توركیا" بەجیا سەردانی وەزارەتی دەرەوەی میسریان كرد. ناڕەزایی وڵاتەكانیان گەیاندە میسر لەبارەی كردنەوەو چالاكییەكانی ڕادیۆی كوردییەوە.

ئەوەش بەڵگەیە لەسەر كاریگەری ڕادیۆكە لە زیندووكردنەوەو جۆشدانی هەستی نەتەوایەتی كورد، دیارە مەترسی هەرە گەورەش بۆ داگیركەرانی كوردستان زیندوو بوونەوەی ئەو هەستەیە.

ئەوانەی لەڕادیۆی كوردی قاهیرە كاریان كردووە، ئەم بەڕێزانە بوون:

1-شێخ عومەر وجدی ماردینی، بەرپرسی بەشی كوردی ڕادیۆی قاهیرە.

2-هۆشیار تاهیر بابان، خەڵكی باشوری كوردستان، لە 1957 تاكو 1959. كاری تێداكردووە.

3-محەمەد حسێن مەلادزە، خەڵكی هەولێر، لە 1957 تاكو 1959 كاری تێداكردووە.

4-محەمەد كەریم شەیدا، خەڵكی سلێمانی، لە 1957 تاكو 1959 كاری كردووە.

لەمانگی تەموز 1959 تاكو تشرینی یەكەم 1961 ئەم بەڕێزانە كاریان لەڕادیۆكەدا كردووە:

1-عەبدوڵا مارف، خەڵكی شاری مەریوانی ڕۆژهەڵاتی كوردستان.

2-عەدنان حەقی، خەڵكی قامشلۆی ڕۆژئاوای كوردستان.

3-عەبدولوەهاب مەلا، خەڵكی عامودای ڕۆژئاوای كوردستان.

4-عوسمان نوگرانی، خەڵكی هەولێر، باشوری كوردستان.

5-عاسم حوسەینی، خەڵكی عامودا ڕۆژئاوای كوردستان.

هەروەها لە 1963 تاكو 1968 ئەم بەڕێزانەی تر كاریان كردووە:

1-دكتۆر فوئاد مەعسوم، خەڵكی كۆیە، دواتر بووبە سەرۆككۆماری عێراق.

2-دكتۆر محەمەد ڕەمەزان كەركوكی، خەڵكی كەركوك باشوری كوردستان.

3- عەبدوڵا مارف، خەڵكی شاری مەریوان.

4-عوسمانی نوگرانی، هەولێری.

ڕادیۆكە خاوەنی تیپێكی سرودی كوردی بوو كە جاروبار سەردانی ڕادیۆكەیان دەكرد و هەندێ سرودی نەتەوەیی كوردییان دەگوت. تیپەكە پێكهاتبوون لەم بەڕێزانە:( فاتیح هەمەوەندی، عەبدولحەمید ئیمام دهۆكی، سەفوەت بابان سلێمانەیی، مستەفا شەریف ماوەتی، عادل ساڵح موختار هەولێری، كانەبی ئەنوەر دزەیی هەولێری).

لەساڵی 1963 بەشی كوردی گوازرایەوە بۆ ئەپارتمانی "ماسبیرۆ" .كە دەكەوێتە سەر كۆرنیشی نیل. لەتەنیشتی وەزارەتی دەرەوەی میسردا. تاهەنوكەش ئەرشیفی ئەو ڕادیۆیە لەناو ڕادیۆی قاهیرەدا پارێزراوەو هەموو شتەكانی ماون.

لە مانگی شوباتی 1968دا بەهۆی فشاری زۆر و لەڕادەبەدەری محەمەد ڕەزا پەهلەوی شای ئێران، عەبدولسەلام عارفی سەرۆكی عیراق، جەودەت سۆنای سەرۆكی توركیاوە، بەناچاری ڕادیۆكە داخرا. بەڵام لەو ماوە كورتەی تەمەنیدا توانی خزمەتێكی بەرچاو بكات بە هەستی نەتەوایەتی كورد، لەكاتێكدا باشوری كوردستان لەگەرمەی شۆڕشی خۆیدابوو.

ئەم بابەتە لەلایەن " هاوڕێ كەمال" ئامادە كراوە.



ئه‌م بابه‌ته 868 جار خوێنراوه‌ته‌وه‌‌

بابەتەکانی تری نوسەر