ئەمەریكای بایدن و، پەیوەندییەكانی لەگەڵ كورد

بێگومان چوار ساڵی "بایدن" زۆر جیاواز دەبێت لە چوار ساڵی "ترەمپ"، زمانی دیبلۆماسی جێگەی زمانی هەڕەشە و سۆفت-پاوەر جێگەی هارد-پاوەر دەگرێتەوە، هەروەها خودی بایدن و ستافەكەشی كەسانی شارەزای سیاسی و ئابورین، خاوەنی ئەزمونێكی زۆرن لەو بوارانەدا، لە سلكی دیبلۆماسی و سیاسییەوە هاتوون و كوڕی دامەزراوەن، كە بە پێچەوانەی ئیدارەكەی ترەمپ كوڕی (بازرگان و سووپا) بوون، كە زیاتر تاكڕەوی و توندڕەوی باڵی بەسەر ئیدارەكەدا كێشابوو.
PM:07:05:23/01/2021
دۆسیە: شیکار
ستافەكەی "بایدن" لەسەروی هەمووشیانەوە خودی "بایدن" هاوسۆزن بەرانبەر به‌ كورد.

هێمن سعید
نوسەر


وەك بایدن خۆشی ئاماژەی پێكرد؛ ئیدارەكەی "بایدن" كاردەكات بۆ سەرلەنوێ چاككردنەوەی هەموو ئەوانەی "ترەمپ" خراپی كردبوون، بۆیە چوار ساڵی بایدن لەهەنگاوی یەكەمیدا بەدوای چارەسەری هەموو ئەو هەڵانەی ترەمپدا دەگەڕێت كە لەماوەی ئیدارەكەیدا ئەنجامیداوە وەك:-

لەسەر ئاستی ناوخۆ؛ كۆرۆنا گەورەترین كیشە دەبێت كە رووبەڕووی ئیدارەكەی "بایدن" دەبێتەوە، كە ئەگەر كۆرۆنا نەبووایە رەنگبوو "بایدن" ئەو چانسەی بوون بەسەرۆكی نەبووایە.

لەپاش كۆرۆناش، ئەو دابەشبوونە كۆمەڵایەتییە ناوخۆیەی، كە بەهۆی سیاسەتی تاكڕەوانەی ترەمپ-ەوە دروست بووە، كۆسپێكی گەورە دەبێت لەبەردەم بایدن و ئیدارەكەیدا، كە پێناچێت "بایدن" بتوانێت بەیەكجاری زاڵبێت بەسەریدا، بەتایبەت ئەگەر رێگە بە "ترەمپ" بدرێت بگەڕێتەوە و ئاراستەیان بكات، یاخود لە چوارچێوەی پارتێكی سیاسیدا سەركردایەتییان بكات.

بەدەر لەو دووخاڵەی سەرەوەش؛ قەیرانی ئابووری و زیادبوونی بێكاری زۆر كە بەهۆی كۆرۆناوە دروستبووە، یەكێك دەبێت لەهەرە كۆسپە گەورەكان و لەهەنگاوی سەرەتایدا دەبێت "بایدن" كار بۆ بوژاندنەوەی ئابووری بكات، كەلەبەرنامەیدایە 1.9 ترلیۆن دۆلار لەو بوارەدا خەرجبكات و، بەستافێكی ئابووری كە رێژەی 45%  ئیدارەكەی "بایدن" پێكدەهێنن كار بكەن بۆ بوژاندنەوەی ئابووری.

سەرباری ئەوانەش هەندێك كۆسپی دیكەی وەك؛ پرسی (كۆچكردن، بابەتی نیشتەجێبوون، بیمەی تەندروستی، خوێندن و ...هتد)  لەسەر ئاستی ناوخۆ ئاریشەی جیدی ئیدارەكەی بایدن دەبن.

لەسەرئاستی دەرەكیش؛ بەهێزكردنەوەی پەیوەندییە سیاسییەكان و، پێشخستنەوەی پەیوەندییە بازرگانییەكان و، گەڕانەوە بۆ رێككەوتنامەی پاریسی ژینگە و، رێكخراوی تەندروستی جیهانی و، بەهێزكردنەوەی ناتۆ و، پەیوەندییەكانی ئەمەریكا لەگەڵ یەكێتی ئەوروپا و، وەستاندنی دیواری مەكسیك و، هەڵوەشاندنەوەی راگرتنی بڕیاری پێدانی فیزە بە وڵاتە موسڵمانەكان، هەموو ئەوانە كە "ترەمپ" خراپی كردوون لە ئەولەوییەتی كارەكانی بایدن دەبن.

لەسەر ئاستی وڵاتانیش؛ كێشە ئابووری و بازرگانییەكانی "ئەمەریكا" لەگەڵ هەردوو وڵاتی زلهێزی جیهانی (چین و روسیا) لەلایەك و پرسی (ئێران) لە رۆژهەڵاتی ناوەڕاست كێشە و سەرئێشەی گەورە دەبن بۆ "بایدن" و ئیدارەكەی.

بایدن و كورد

ستافەكەی "بایدن" لەسەروی هەمووشیانەوە خودی "بایدن" هاوسۆزن بەرانبەر به‌ كورد، ئەوەی زیاتر سەروكاری لەگەڵ كورددا دەبێـت "ئەنتۆنی بلینكن" وەزیری دەرەوە و "برێت مەكگۆرك" رێكخەری كاروباری رۆژهەڵاتی ناوەڕاست لە ئەنجومەنی ئاسایشی نیشتیمانییە، "بلینكن" پێشتر جێگری وەزیری دەرەوە بووە، زانیارییەكی ورد و زۆری لەسەر رۆژهەڵاتی ناوەڕاست هەیە، هەروەها "مەكگۆرك"یش پێشتر نێردەی سەرۆكی ئەمەریكا بوو لە هاوپەیمانیی نێودەوڵەتیی دژ بە داعش و نزیكایەتی لەگەڵ سەركردەكانی كورد هەیە.
 
هەربۆیە دەبێـت كورد وەك دەرفەت لەم ئیدارەیە بڕوانێت تا بتوانێت ببێـتە شەریكی راستەقینەی "ئەمەریكا" و هەندێ ئامانجی ستراتیژیی نەتەوەیی بەدەستبهێنێت، راستە بەشێك لە ئیدارەكەی بایدن هاوسۆز و هاوڕێی كوردن، بەڵام ستراتیژیی "ئەمەریكا" لەسەر بنەمای سۆز و هاوڕێیەتی كارناكات، نابێـت كورد چاوەڕێ بێت ئەمەریكا ئامانجەكانی بۆ بەدیبهێنێت، بەڵكو دەبێت كورد لەناوخۆدا كارێك بكات كە ببێـتە مایەی سەرنجی رۆژئاوا و ئەمەریكا تا بەرگری لێبكەن.

لە ناوخۆدا؛ دەبێـت كورد گۆڕانكاری لە سیستەمی فەرمانڕەوایی بكات، زیاتر كاربە سیستەمی دیموكراسی بكات، یەكڕیزی نیشتیمانی بەدیبهێنێت، هێزەكانی پێشمەرگە یەكبخاتەوە، ببێتە هێزێكی پڕچەكی بەهێز كە ببێتە جێگەی ئیعتمادی رۆژئاوا و "ئەمەریكا" تا لەناوچەكە پشتی پێ ببەستن.

بەداخەوە كورد(یەكێتی و پارتی) لەرابردوودا ئەوەیان نەكرد، لەسەرەتای پرۆسەی ئازادی ئیراق-ەوە دەرگه‌یەكی باش كرایەوە لەبەردەم كورددا تا وەك پایەیەكی بەهێزی هاوپەیمانیی "ئەمەریكا" و رۆژئاوا بەرەوپێشەوە بچێت و ببێت بەشەریكی راستەقینەی ئەمەریكا، بەڵكو بەپێچەوانەوە ململانێی حزبی و پەرتەوازەیی ناوخۆیی و حوكمڕانی نا-بەرپرسیار و گەندەڵ و ناشەفاف ...هتد، دیدگای ئەمەریكای گۆڕی بۆ دووركەوتنەوە و پەراوێزخستن تا نەمانی متمانە لەنێوان هەردوولادا، پشت-تێكردنی ئەمەریكا لەكورد بەتایبەت لە باشووری كوردستان.



ئه‌م بابه‌ته 344 جار خوێنراوه‌ته‌وه‌‌

بابەتەکانی تری نوسەر