توێژەرێکی ئەمریکی: کوردستان باشترین بژاردەیە

PM:12:44:06/02/2020
دۆسیە: کورد لە چاوی ئەواندا


یه‌كه‌ی وه‌رگێڕان
ماڵپەڕی چاوی کورد

توێژەرێکی ئەمریکی پێی وایە باشترین بژاردەی بەردەم ئیدارەی ئەمریکا ئەوەیە کە لە بەغداد بکشێتەوەو هەموو توانا سەربازییەکانی لە کوردستان چڕبکاتەوە، هەروەها باس لەوەش دەکات کە دەبێت واشنتۆن چاو بە هەڵوێستەکانیدا بخشێنێتەوەو بە ڕەسمی دان بە دەوڵەتی کوردیدا بنێت.

لە شیکارێکدا بە ناونیشانی "مەیلێک بەرەو حکومەتی هەرێمی کوردستان: داڕشتنەوەی پەیکەربەندیی هێزەکانی ئەمریکا لە عیراق"، کە دکتۆر (ئیریک بوردنکیرشیر) توێژەر لە (سەنتەری گەشەپێدانی خۆرهەڵاتی ناوەڕاست) نوسیویەتی، باس لەوە دەکات کە پتەوکردنی پەیوەندییەکانی (ئەمریکا-کورد)و بەهێزکردنی توانا سەربازییەکانی لە هەرێمی کوردستان، دەبێتە مایەی درێژەدان بە پابەندییەکانی ئەمریکا بەرامبەر هاوپەیمانی جیهانی بۆ لەناوبردنی داعش.

شیکارەکە (پەیمانگای واشنتۆن)ی سەربە زانکۆی (لۆس ئەنجلس) لە (کالیفۆرنیا) بڵاوی کردووەتەوە. (چاوی کورد) بە پێویستی زانی ئەو بەشەی بکاتە کوردی کە پەیوەندیی بە کوردەوە هەیە:

دەشێت ئەمریکا بەشێوەیەکی بەرچاو، بەبێ ئەوەی لە ناوچەکە بکشێتەوە، بوونی خۆی لە بەغدا کەم بکاتەوەو پەرە بە پەیوەندییەکانی بدات لەگەڵ حکومەتی هەرێمی کوردستانی عیراقدا. پتەوکردنی پەیوەندییە سەربازییەکانمان لەگەڵ هاوبەشێکی متمانەپێکراودا دەبێتە هۆی قەرەبووکردنەوەی بۆشایی سنووردارکرنی مانەوەی ئەمریکا لە ناوچەکە، لەو ڕێگەیەشەوە واشنتۆن باشتر دەتوانێت کار بۆ بەدیهێنانی ئامانجەکانی لە ناوچەکە بکات و ئەو حکومەتەی بەغداد لاواز بکات کە مەیلی بۆ ئێران هەیە. 

هەروەها پتەوکردنی پەیوەندییەکانی (ئەمریکا-کورد)و بەهێزکردنی توانا سەربازییەکانی لە هەرێمی کوردستان، دەبێتە مایەی درێژەدان بە پابەندییەکانی ئەمریکا بەرامبەر هاوپەیمانی جیهانی بۆ لەناوبردنی داعش. جگە لەوەش زیادبوونی پێگەی سەربازیی ئەمریکا لە کوردستان، ڕێخۆشکەر دەبێت بۆ گوشاری زیاتر لەسەر حکومەتی ئێران و میلیشیاکان، بەئاراستەی گەیشتن بە ڕێکەوتنێکی ئەتۆمیی گشتگیرتر. 

سەرەنجام، هاوپەیمانەکانی ئەمریکاش (ئیسرائیل و سعودیەو ئیمارات) پێشوازی لەم هەنگاوە دەکەن، پاش کشانەوە لە بەغداد.

ئەمریکا لەگەڵ جێگیربوونی هێزەکانیدا لە کوردستان، دەتوانێت بەربگرێت لە هەر لێکەوتەیەکی چاوەڕوانکراوی پاش دابەشبوونی وڵات. بە لەبەرچاوگرتنی ئەوەی کە مەحاڵە بزانرێت خۆپیشاندانی بەردەوامی عیراقییەکان و هێرشەکانی دژبە خۆپیشاندەران لە بەغدادو شارە گەورەکانی تر بەچی ئاقارێکدا دەڕوات، دوور نیە بەهۆی توندوتیژییەکانەوە باردۆخەکە بەرەو جەنگێکی ناوخۆیی بڕوات. 

بەڵام لەسایەی ئەو دابەشبوونەدا، پەیوەندییەکی پتەو لەگەڵ حکومەتی هەرێمی کوردستان و هێشتنەوەی درێژخایەنی هێزەکانی ئەمریکا، وا لە واشنتۆن دەکات کە دواجار چاوبخشێنێتەوە بە هەڵوێستەکانی و بە رەسمی دان بە دەوڵەتی کوردستاندا بنێت. ئەوەش ئەو ئامانجەیە کە لەمێژە گەلی کورد هەوڵی بەدیهێنانی دەدات، هەرچەندە لە سێپتەمبەری ٢٠١٧دا حکومەتی هەرێمی کوردستان ڕیفراندۆمێکی سەرکەوتووی ئەنجامدا دەربارەی سەربەخۆیی، بەڵام نەیتوانی پشتیوانییەکی نێودەوڵەتی بۆ ئەنجامەکانی ڕیفراندۆمەکە مسۆگەر بکات. 

لەباتی بەهێزکردنی پێگەی بەغداد کە بریکارێکی ئێرانە، دەشێت سەربەخۆیی کوردەکان ببێتە مایەی گوشاری دارایی زیاتر لەسەر حکومەتێک کە لە بنەڕەتدا گیرۆدەی گرفتی داراییە. ئەوەش بایەخی چڕکردنەوەی توانا سەربازییەکانی ئەمریکا لە کوردستان زیاتر دەردەخات. 

لەکۆتاییدا، پەرەسەندنەکانی چەند هەفتەی ڕابردوو سەلماندیان کە وا باشە ئەمریکا بەجدی بیر لەوە بکاتەوە لە بەغداد دەربچێت و لە بەرامبەردا پێشوازی بکات لە بژاردەی ئەوپەڕی پابەندبوون بە هەماهەنگی سەربازی لەگەڵ حکومەتی هەرێمی کوردستاندا. 

ئەگەری زۆرە ئەم خۆڕێکخستنەوە ستراتیژییە –کە ڕێگەچارەیەکی مامناوەندە لەنێوان مانەوەو دەرچوون لە بەغداد- سوودێکی گەورەی هەبێت بۆ بەرژەوەندییەکانی ئەمریکا لە خۆرهەڵاتی ناوەڕاستدا، هەروەها یارمەتی سەقامگیریی ناوچەکەش دەدات. 

ئا/ سیڤەر


ئه‌م بابه‌ته 1729 جار خوێنراوه‌ته‌وه‌‌

بابەتەکانی تری نوسەر